A u korruptua Teurati në kohën e Muhamedit?
Sipas Islamit, libri më i madh dhe më i rëndësishëm që ekziston në univers është Kurani. Ai është shprehje e Vullnetit Hyjnor dhe më e madhja nga të gjitha mrekullitë.
Por, pavarësisht epërsisë së Kuranit, ekziston një libër tjetër që ka rëndësi të madhe: Teurati.
Nga katër Shkrimet kryesore islame — Teurati, Zeburi, Inxhili dhe Kurani — Teurati është ai që u shpall nga Perëndia më herët.
Ai përmban shumë nga tregimet themelore që shfaqen gjithashtu në Kuran, si Ademi dhe Havaja në parajsë, Nuhu dhe Përmbytja, si dhe Jusufi në Egjipt.
Teurati iu shpall gjithashtu Musait, një prej profetëve më të rëndësishëm dhe më të përmendur në të gjithë Kuranin.
Megjithatë, shumica e myslimanëve besojnë se Teurati që kemi sot nuk është më shpallja origjinale dhe e pastër e Perëndisë — por se është korruptuar.
Me kalimin e kohës, njerëzit e kanë ndryshuar tekstin dhe kanë përzier idetë e tyre të rreme njerëzore me shpalljen e Allahut. Prandaj, sipas këtij besimi, Teurati i sotëm nuk është më i besueshëm.
Në këtë artikull do ta shqyrtojmë me kujdes pretendimin se Teurati është korruptuar.
Pyetja kryesore është kjo:
Çfarë thotë Kurani për besueshmërinë e Teuratit në kohën kur u shpall Kurani?
A thotë Kurani se Teurati që ekzistonte në kohën e Muhamedit, (në shekullin VII) , ishte i korruptuar apo i besueshëm?
Le ta zbulojmë së bashku.
- Surja Al-Bekare – “Duke vërtetuar atë që tashmë keni”
Pasazhi i parë që do të shqyrtojmë është Surja El-Bekare 2:40–41.
يَـٰبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتِىَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُوا۟ بِعَهْدِىٓ أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّـٰىَ فَٱرْهَبُونِ ٤٠
وَءَامِنُوا۟ بِمَآ أَنزَلْتُ مُصَدِّقًۭا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُونُوٓا۟ أَوَّلَ كَافِرٍۭ بِهِۦ ۖ وَلَا تَشْتَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِى ثَمَنًۭا قَلِيلًۭا وَإِيَّـٰىَ فَٱتَّقُونِ ٤١
[40] “O bijtë e Israilit! Kujtoni mirësinë Time, që jua kam dhënë, dhe përmbushni besëlidhjen me Mua, që edhe Unë ta përmbush besëlidhjen me ju; dhe vetëm prej Meje kini frikë.”
[41] “Dhe besoni në atë që kam shpallur, që vërteton atë që keni ju, dhe mos u bëni mohuesit e parë të tij. Mos i këmbeni ajetet e Mia me një çmim të vogël dhe kini frikë vetëm prej Meje.”
— Surja El-Bekare 2:40–41
Kujt i drejtohet këtu? Ajeti 40 fillon me fjalët “O bijtë e Israilit”. Prandaj, Allahu po u drejtohet hebrenjve.
Por cilëve hebrenj konkretisht — hebrenjve që jetonin në kohën e Muhamedit apo hebrenjve të një kohe më të hershme, si në kohën e Musait?
Ajeti 41 thotë: “Dhe besoni në atë që kam shpallur, që vërteton atë që keni ju.” Ajo që ata kishin me vete do të ishin Shkrimet e tyre — veçanërisht Teurati.
Nëse Teurati është ajo që ata kishin me vete, atëherë “ajo që kam shpallur” mund të jetë vetëm Kurani.
Meqenëse hebrenjtë urdhërohen nga Allahu të besojnë në Kuran, kjo do të thotë se Kurani tashmë ishte shpallur dhe se këta hebrenj duhet të kenë qenë bashkëkohës të Muhamedit.
Pse këta hebrenj bashkëkohës të Muhamedit u urdhëruan të besonin në Kuran?
Sepse ai vërtetonte atë që ishte “me ta” në Teurat. Bazuar në këto ajete, autori përfundon se Teurati që hebrenjtë kishin gjatë kohës së Muhamedit ishte i paprekur dhe përputhej me Kuranin, dhe se ai shërbente si dëshmi për ta se Muhamedi ishte profet i vërtetë.
- Surja El-A’raf – “Të cilin e gjejnë të shkruar”
Le të kalojmë te pasazhi tjetër i Kuranit — Surja El-A’raf 7:157:
ٱلَّذِينَ يَتَّبِعُونَ ٱلرَّسُولَ ٱلنَّبِىَّ ٱلْأُمِّىَّ ٱلَّذِى يَجِدُونَهُۥ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِى ٱلتَّوْرَىٰةِ وَٱلْإِنجِيلِ يَأْمُرُهُم بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَىٰهُمْ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ ٱلْخَبَـٰٓئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَٱلْأَغْلَـٰلَ ٱلَّتِى كَانَتْ عَلَيْهِمْ ۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِهِۦ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَٱتَّبَعُوا۟ ٱلنُّورَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ مَعَهُۥٓ ۙ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ
ٱلْمُفْلِحُونَ
“Ata që ndjekin të Dërguarin, Profetin e pashkolluar, të cilin e gjejnë të shënuar pranë tyre në Teurat dhe në Ungjill, i cili i urdhëron ata të bëjnë vepra të mira dhe i ndalon nga të këqijat; u lejon gjërat e mira dhe u ndalon gjërat e këqija; i çliron nga barrët dhe prangat që kanë pasur.
Ata që besojnë në të, e nderojnë, e ndihmojnë dhe ndjekin dritën që është zbritur me të — pikërisht ata janë të shpëtuarit.”
\ — Surja El-A’raf 7:157
Përsëri duhet të pyesim: kujt i drejtohet ky ajet? Ky ajet flet për njerëzit që kanë me vete Teuratin dhe Ungjillin. Prandaj, bëhet fjalë për hebrenj dhe të krishterë.
Kur jetonin këta hebrenj dhe të krishterë?Teksti thotë se këta njerëz “ndjekin të Dërguarin”, i cili është Muhamedi.
Prandaj, njerëzit të cilëve u drejtohet këtu duhet të jenë hebrenj dhe të krishterë që jetonin në kohën e Muhamedit, dhe jo njerëz që kishin jetuar më herët, sepse ata nuk mund ta kishin ndjekur Muhamedin para se ai të lindte.
Sipas këtij ajeti, Njerëzit e Librit që jetonin në kohën e Muhamedit dhe e ndiqnin atë mund të gjenin profeci për të në Shkrimet e tyre.
Çfarë mund të nxjerrim nga kjo?
Teurati — ose të paktën pjesët e Teuratit që flasin për Muhamedin — duhet të kenë qenë të paprekura në shekullin VII.
Përndryshe, Muhamedi nuk do t’u kishte thënë bashkëkohësve të tij se ai ishte përmendur ose përshkruar në Teuratin e tyre.
- Surja El-Maide – “Gjykimi i Allahut”
Pasi Muhamedi u bë udhëheqës i Perandorisë Islame në Medinë, ai kishte edhe rolin e gjykimit të konflikteve në komunitet, përfshirë konfliktet mes hebrenjve.
Në Suren El-Maide, ajeti 42, Allahu e urdhëron atë të gjykojë me drejtësi ose të mos përfshihet në mosmarrëveshjet e tyre. Ajeti vijues thotë:
وَكَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوْرَىٰةُ فِيهَا حُكْمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنۢ بَعْدِ ذَٰلِكَ ۚ وَمَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ“
Por si të drejtohen ty për gjykim, kur ata kanë Teuratin, në të cilin është gjykimi i Allahut?! Pastaj, pas kësaj, ata kthehen prapa. Të tillët nuk janë besimtarë.”
– Surah Al-Ma’idah 5:43 –
Ky ajet thotë se hebrenjtë që erdhën te Muhamedi duhet të kishin gjykuar vetë, sepse Allahu u kishte dhënë atyre Teuratin, me të cilin mund të gjykonin.
Çfarë do të thotë kjo për besueshmërinë e Teuratit në kohën e Muhamedit?
Do të thotë se Teurati që hebrenjtë kishin në atë kohë — ose të paktën ligji që përmbante — ishte i paprekur.
Ajeti vijues e thekson edhe më shumë besueshmërinë e ligjeve të Teuratit në shekullin VII:
إِنَّآ أَنزَلْنَا ٱلتَّوْرَىٰةَ فِيهَا هُدًۭى وَنُورٌۭ ۚ يَحْكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسْلَمُوا۟ لِلَّذِينَ هَادُوا۟ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلْأَحْبَارُ بِمَا ٱسْتُحْفِظُوا۟ مِن كِتَـٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُوا۟ عَلَيْهِ شُهَدَآءَ ۚ فَلَا تَخْشَوُا۟ ٱلنَّاسَ وَٱخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِى ثَمَنًۭا قَلِيلًۭا ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْكَـٰفِرُونَ
“Me të vërtetë, Ne e kemi zbritur Teuratin, në të cilin ka udhëzim dhe dritë. Me të kanë gjykuar profetët që iu përulën Allahut për ata që ishin hebrenj, si dhe rabinët dhe dijetarët, sipas asaj që u ishte besuar nga Libri i Allahut dhe për të cilin ishin dëshmitarë. Prandaj, mos iu frikësoni njerëzve, por më kini frikë Mua; dhe mos i këmbeni ajetet e Mia me një çmim të vogël. E kushdo që nuk gjykon sipas asaj që ka zbritur Allahu, të tillët janë jobesimtarët.”
— Surja El-Maide 5:44
Vini re tri pikat e mëposhtme:
-
Teurati quhet “udhëzim dhe dritë”, shprehje që paraqiten edhe në vende të tjera për Kuranin.
-
Ajeti thotë se profetët përdornin Teuratin për të gjykuar.
Si një zinxhir i pathyeshëm, një isnad i përsosur, çdo profet nga Musai deri te Isai përdori Teuratin për të marrë vendime gjyqësore, gjë që sugjeron se ligji i përmbajtur në Teurat ishte i besueshëm.
Ky zinxhir i profetëve përforcohet më tej në Suren Al-Bekare 2:87:
وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنۢ بَعْدِهِۦ بِٱلرُّسُلِ ۖ […]
Ne, me të vërtetë, ia dhamë Musait Librin dhe pas tij dërguam një varg të pandërprerë të dërguarish. Dhe Isait, birit të Merjemes, i dhamë prova të qarta dhe e forcuam me Shpirtin e Shenjtë
[…].
— Surja El-Bekare 2:87
Allahut i dha Musait “Librin” (Teuratin) dhe pas tij dërgoi të dërguar njëri pas tjetrit, pa ndërprerje, deri te Isai.
Me përjashtim të Davudit, Isait dhe vetë Musait, këta profetë nuk sollën një ligj apo libër të ri. Përkundrazi, misioni i tyre ishte të zbatonin mësimet e Teuratit.
Meqenëse profetët mbroheshin nga rënia në gabime të mëdha, sipas doktrinës islame të ‘Ismah (عصمة), është e pamundur të mendohet se Allahu do t’i kishte lejuar ata të gjykonin duke përdorur një tekst të korruptuar ose që ata vetë ta kishin korruptuar tekstin.
Dhe meqenëse Isai e vërtetoi Teuratin kur u fliste hebrenjve (Surja Es-Saff 61:6), ligjet që hebrenjtë kishin në Teuratin e tyre duhet të kenë qenë të paprekura të paktën deri në atë kohë.
Në rreshtin e fundit të El-Maide 5:44, Allahu qorton hebrenjtë që erdhën te Muhamedi sepse nuk gjykuan sipas standardit që Allahu kishte dhënë: “…kushdo që nuk gjykon sipas asaj që ka zbritur Allahu, të tillët janë jobesimtarët.”
Nëse ligjet në Teurat do të ishin korruptuar, hebrenjtë nuk do të ishin fajësuar për faktin se nuk gjykonin sipas tij.
Kjo tregon, sipas argumentit të artikullit, se ligji i Teuratit nuk ishte vetëm i paprekur në ditët e Isait, por edhe në ditët e Muhamedit.
وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفْسَ بِٱلنَّفْسِ وَٱلْعَيْنَ بِٱلْعَيْنِ وَٱلْأَنفَ بِٱلْأَنفِ وَٱلْأُذُنَ بِٱلْأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلْجُرُوحَ قِصَاصٌۭ ۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٌۭ لَّهُۥ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ٤٥
وَقَفَّيْنَا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم بِعِيسَى ٱبْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ ۖ وَءَاتَيْنَـٰهُ ٱلْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًۭى وَنُورٌۭ وَمُصَدِّقًۭا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلتَّوْرَىٰةِ وَهُدًۭى وَمَوْعِظَةًۭ لِّلْمُتَّقِينَ ٤٦
“Dhe Ne u caktuam atyre në të: ‘Njeriu për njeriun, syri për syrin, hunda për hundën, veshi për veshin, dhëmbi për dhëmbin; dhe për plagët ka ndëshkim të barabartë.’ Por kush e fal atë si lëmoshë, kjo është shlyerje për të.
E kush nuk gjykon sipas asaj që ka zbritur Allahu, të tillët janë zullumqarët.”
[46] “Dhe pas tyre dërguam Isain, birin e Merjemes, i cili vërtetonte Teuratin që ishte para tij. Dhe Ne i dhamë atij Ungjillin, në të cilin kishte udhëzim dhe dritë, dhe që vërtetonte Teuratin që ishte para tij, si udhëzim dhe këshillë për të devotshmit.”
— Surja Al-Maide 5:45–46
Këto dy ajete konfirmojnë atë që sapo thamë.
-
Ajeti 46 thotë se kur erdhi Isai, ai vërtetoi Teuratin që ekzistonte në kohën e tij.
-
Ajeti 45 thotë se nëse hebrenjtë e Medinës nuk gjykonin sipas asaj që kishte shpallur Allahu — Teuratit — ata do të ishin zullumqarë.
Prandaj, ligjet që hebrenjtë e Medinës kishin në Teuratin e tyre duhet të kenë qenë të paprekura të paktën deri në kohën e Muhamedit.
Të marra së bashku, gjejmë prova të shumta në Suren El-Maide për besueshmërinë e Teuratit në shekullin VII.
Përveç Kuranit, edhe Hadithi jep informacion shtesë për sfondin e ajeteve 41–47 të Sures El-Maide, që e mbështet këtë përfundim.
Në Sahih Muslim lexojmë për një hebre që kishte kryer zina dhe ishte ndëshkuar nga udhëheqësit hebrenj me kamxhik dhe me nxirjen e fytyrës.
Kur i Dërguari i Allahut e pa atë, pyeti një prej dijetarëve hebrenj nëse Teurati e përcaktonte këtë si dënim për zinanë.
Dijetari u përgjigj: “Jo.”
Pastaj konfirmoi nga rrotulla e Teuratit se ai përcaktonte gurëzimin si dënim për zinanë.
Prandaj, Muhamedi urdhëroi që burri të gurëzohej.
Muhamedi dha një gjykim bazuar në Teuratin që ekzistonte në kohën e tij, gjë që, sipas argumentit të artikullit, tregon se ligji i përmbajtur në atë Teurat nuk ishte korruptuar.
- Surja Junus – “Pyetni ata që kanë lexuar Shkrimin para jush”
Pasazhi tjetër që do të shqyrtojmë është Surja Junus 10:94.
فَإِن كُنتَ فِى شَكٍّۢ مِّمَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ فَسْـَٔلِ ٱلَّذِينَ يَقْرَءُونَ ٱلْكِتَـٰبَ مِن قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَآءَكَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْمُمْتَرِينَ
“Nëse ti je në dyshim[O Muhamed] për atë që të kemi shpallur, pyeti ata që kanë lexuar Shkrimin para teje.
Me të vërtetë, e vërteta të ka ardhur nga Zoti yt, prandaj kurrsesi mos u bëj nga ata që dyshojnë.”
Surja Junus 10:94
Ndërsa gramatikisht ky ajet i drejtohet Profetit Muhamed, tefsiret pajtohen se audienca e synuar përfshin ata që dyshonin nga mesi i Mekasv(banorët e Mekës) dhe komunitetin më të gjerë.
Për çfarë kishin dyshime këta njerëz?
Surja Junus përmend disa tregime të profetëve që ishin shpallur fillimisht në Teurat, si Nuhu dhe Përmbytja e Madhe (ajetet 71–73) dhe Musai dhe Haruni përpara Faraonit (ajetet 75–92).
Prandaj, dijetarët besojnë se dyshimet e Mekasve(banorët e Mekës) lidheshin me recitimin nga Muhamedi të tregimeve të profetëve.
Nëse ata dyshonin se tregimet e profetëve në Kuran ishin të vërteta, Kurani thotë se mund të pyesnin Njerëzit e Librit — me shumë gjasë hebrenjtë dhe jo të Krishterët, pasi tregimet e përmendura në këtë sure gjenden në Teurat.
Nëse dëshironin ta kontrollonin dy herë dhe të ishin plotësisht të sigurt, mund të pyesnin Abdullah Ibn Selamin, i cili ishte rabin hebre dhe u konvertua në Islam.
Abdullah ibn Selami dhe hebrenjtë do t’u kishin konfirmuar atyre që dyshonin se tregimet e profetëve të përmendura në Kuran përputheshin me tregimet në Teurat.
Çfarë do të thotë kjo për besueshmërinë e Teuratit në ditët e Muhamedit?
Sipas argumentit të artikullit, është e qartë se teksti i Teuratit — ose të paktën tregimet e profetëve që përmbante — do të kishte qenë i paprekur në atë kohë.
Le të arrijmë në një përfundim.
“A thotë Kurani se Teurati që ekzistonte në kohën e Muhamedit, në shekullin VII, ishte i korruptuar apo i besueshëm?”
Ndërsa Surja El-Bekare 2:40–41 në përgjithësi konfirmon besueshmërinë e tekstit të Teuratit në atë kohë, pasazhet e tjera konfirmojnë besueshmërinë e pjesëve specifike të Teuratit:
• Profecitë për Muhamedin (7:157)
• Ligji i Teuratit (5:43–47)
• Tregimet e profetëve (10:94)
Disa myslimanë pretendojnë se disa pasazhe të Kuranit thonë se Teurati ishte korruptuar — por një shqyrtim më i kujdesshëm, sipas argumentit të këtij artikulli, tregon të kundërtën.
Për më tepër, këto tri pjesë të Teuratit nuk do të ishin prekur gjithsesi, sepse ruajtja e tyre pohohet nga ajetet që kemi shqyrtuar në këtë artikull.
Kjo na çon te pyetja jonë e radhës:
A është Teurati i sotëm i njëjtë me Teuratin që ekzistonte në kohën e Muhamedit?