A ishte engjëlli në shpellën e Hirasë i njëjti si engjëlli te shkurret që digjej?
Në vitin 610 pas Krishtit, ndodhi diçka mbinatyrore që do të ndryshonte rrjedhën e historisë. Një tregtar dyzetvjeçar, i cili kërkonte vetmi në shkretëtirën arabe, pati një përvojë mahnitëse—ai takoi një engjëll në shpellën e Hirasë. Ky takim shënoi agimin e epokës islame.
Prapaskena e kësaj ngjarjeje gjendet në Hadith. Sipas Sahih al-Buhariut (Hadithi 3), Muhamedi tërhiqej në vetmi në shpellën e Hirasë, ku adhuronte Allahun vazhdimisht për shumë ditë.
Një ditë, ndërsa ishte në shpellë, engjëlli Xhibril erdhi tek ai dhe e urdhëroi të lexonte, por Profeti u përgjigj: “Nuk di të lexoj.”
Muhamedi tregon: “Engjëlli më kapi dhe më shtrëngoi aq fort sa nuk mund ta duroja më. Pastaj më lëshoi dhe përsëri më kërkoi të lexoja, ndërsa unë u përgjigja: ‘Nuk di të lexoj.’ Atëherë më kapi përsëri dhe më shtrëngoi për herë të dytë, derisa nuk mund ta duroja më. Pastaj më lëshoi dhe përsëri më kërkoi të lexoja, por përsëri u përgjigja: ‘Nuk di të lexoj.’ Atëherë më kapi për herë të tretë dhe më shtrëngoi, pastaj më lëshoi dhe tha: ‘Lexo në emër të Zotit tënd, i Cili ka krijuar gjithçka, e ka krijuar njeriun nga një droçkë gjaku. Lexo! Dhe Zoti yt është më Bujari.’”
Këto janë fjalët që sot i gjejmë në suren El-‘Alek 96:1–3—fjalët e para që Muhamedi recitoi ndonjëherë.
Hadithi vazhdon: “Pastaj i Dërguari i Allahut u kthye me shpalljen dhe me zemrën që i rrihte fort. Ai shkoi te Hatixhe bint Huvejlid dhe tha: ‘Më mbulo! Më mbulo!’ [me një batanije]. Ata e mbuluan derisa frika e tij kaloi. Pas kësaj, ai i tregoi asaj gjithçka që kishte ndodhur dhe tha: ‘Kam frikë se mos më ndodh diçka.’
Hatixheja e qetësoi duke i thënë: ‘Kurrë! Betohem në Allahun, Allahu nuk do të të turpërojë kurrë. Ti mban marrëdhënie të mira me të afërmit e tu, i ndihmon të varfrit dhe nevojtarët, i pret mysafirët me bujari dhe i ndihmon ata që janë goditur nga fatkeqësitë.’
Pas kësaj, Hatixheja e shoqëroi te kushëriri i saj, Uaraka ibn Neufeli ibn Esedi ibn Abd al-Uzza, i cili gjatë periudhës paraislame ishte bërë i krishterë. Uaraka ishte një burrë i moshuar dhe e kishte humbur shikimin.
Kështu, Hatixheja i tha Uarakës: ‘Dëgjoje historinë e nipit tënd [= Muhamedit], o kushëriri im!’
Uaraka pyeti: ‘O nipi im! Çfarë ke parë?’
Atëherë i Dërguari i Allahut përshkroi gjithçka që kishte parë.
Uaraka tha: ‘Ky është i njëjti që ruan sekretet (engjëlli Xhibril), të cilin Allahu ia dërgoi Musait. Ah, sikur të isha i ri dhe të mund të jetoja deri në kohën kur populli yt do të të dëbojë.’
I Dërguari i Allahut ﷺ pyeti: ‘A do të më dëbojnë?’
Uaraka u përgjigj po dhe tha: ‘Çdo njeri që ka ardhur me diçka të ngjashme me atë që ke sjellë ti, është trajtuar me armiqësi; dhe nëse do të jem gjallë deri në ditën kur do të dëbohesh, atëherë do të të mbështes fuqimisht.’
Por, pas disa ditësh, Uaraka vdiq dhe shpallja hyjnore gjithashtu u ndërpre për njëfarë kohe
Le ta përmbledhim këtë hadith.
Engjëlli takohet me Muhamedin në shpellë dhe e shtrëngon fort—deri në atë pikë sa ai pothuajse mbytet. Pastaj i thotë Muhamedit vargjet e para të sures El-‘Alek dhe e nxit t’i recitojë.
I tmerruar, Muhamedi kthehet te Hatixheja dhe i kërkon ta mbulojë. Në fillim, ai mendon se diçka nuk ishte në rregull me atë që kishte përjetuar. Duket se ai nuk e di me siguri se engjëlli ishte nga Allahu dhe se ai ishte profet.
Hatixheja e siguron dhe e çon te kushëriri i saj, Uaraka, i cili gjithashtu e siguron Muhamedin se ai ishte vërtet i dërguar nga Zoti. Si?
Duke shpjeguar se engjëlli që ai kishte takuar ishte i njëjti që iu shfaq Musait. Pra, pika që Uaraka po bënte ishte se Muhamedi ishte një profet i vërtetë, sepse ai kishte marrë shpalljen në të njëjtën mënyrë si profeti i madh Musa.
Për cilën histori të engjëllit që iu shfaq Musait po mendonte Uaraka? Ai nuk e tha, por ekziston vetëm një histori të cilës mund t’i referohej: engjëlli që iu shfaq Musait te shkurret që digjej.
Pse? Sepse Musa mori shpalljet e para dhe thirrjen e tij hyjnore nga Zoti në këtë rast, njësoj si Muhamedi në shpellën e Hirasë shumë shekuj më vonë.
Takimi i Musait me engjëllin ishte shkruar në Torah shumë kohë përpara se të lindte Muhamedi.
Është e rëndësishme të theksohet se Uaraka mund t’i ishte referuar vetëm tregimit në Torah, jo në Kuran, sepse në atë kohë ishin shpallur vetëm pesë ajete të Kuranit (surja El-‘Alek 96:1–5)—dhe ato nuk thonë asgjë për Musain dhe shkurret që digjej.
Pse mendoi Uaraka se engjëlli që iu shfaq Musait ishte i njëjti që iu shfaq Muhamedit?
Me sa duket, ai mendonte se historitë ishin të ngjashme. Le të shohim Torahun dhe të zbulojmë nëse kjo është vërtet kështu. A janë historitë në të vërtetë të ngjashme? Kjo do të na ndihmojë të përcaktojmë nëse engjëlli ishte i njëjti në të dyja rastet. Le ta zbulojmë.
Ngjashëm me hadithin, Torah përshkruan Musain si të vetëm në shkretëtirë. Ndërsa Musa po ruante një tufë, engjëlli i Perëndisë iu shfaq:
[2] Dhe engjëlli i Zotit iu shfaq atij [= Musait] në një flakë zjarri nga mesi i një shkurre. Ai shikoi dhe ja, shkurret po digjej, por nuk po konsumohej.
[3] Dhe Musa tha: “Do të kthehem për të parë këtë pamje të madhe, pse shkurret nuk po digjet.”
[4] Kur Zoti pa se ai u kthye për të parë, Perëndia e thirri nga mesi i shkurres: “Musa, Musa!” Dhe ai tha: “Ja ku jam.”
[5] Pastaj ai tha: “Mos u afro! Hiqi sandalet nga këmbët, sepse vendi ku je duke qëndruar është tokë e shenjtë.”
[6] Dhe ai tha: “Unë jam Perëndia i atit tënd, Perëndia i Ibrahimit, Perëndia i Isakut dhe Perëndia i Jakobit.” Dhe Musa e fshehu fytyrën, sepse kishte frikë të shikonte Perëndinë.
[7] Pastaj Zoti tha: “Unë e kam parë me siguri vuajtjen e popullit tim që është në Egjipt dhe e kam dëgjuar klithmën e tij për shkak të shtypësve të tij. Unë i njoh vuajtjet e tij.
[8] Dhe kam zbritur për ta çliruar nga dora e egjiptianëve dhe për ta nxjerrë nga ai vend në një tokë të mirë dhe të gjerë, një tokë që rrjedh nga qumështi dhe mjalti, në vendin e kananitëve, hititëve, amoritëve, perizitëve, hivizëve dhe jebusitëve.
[9] Dhe tani, ja, klithma e bijve të Izraelit ka arritur tek unë dhe gjithashtu kam parë shtypjen me të cilën egjiptianët i shtypin ata.
[10] Eja, unë do të të dërgoj te Faraoni, që ti të nxjerrësh popullin tim, bijtë e Izraelit, nga Egjipti.”
[11] Por Musa i tha Perëndisë: “Kush jam unë që të shkoj te Faraoni dhe të nxjerr bijtë e Izraelit nga Egjipti?”
[12] Ai tha: “Unë do të jem me ty dhe kjo do të jetë shenja për ty se unë të kam dërguar: kur ta kesh nxjerrë popullin nga Egjipti, do t’i shërbeni Perëndisë mbi këtë mal.
[13] Pastaj Musa i tha Perëndisë: “Nëse shkoj te bijtë e Izraelit dhe u them: ‘Perëndia i etërve tuaj më ka dërguar tek ju’, dhe ata më pyesin: ‘Cili është emri i tij?’, çfarë t’u them?”
[14] Perëndia i tha Musait: “UNË JAM AI QË JAM.” Dhe tha: “Kështu do t’u thuash bijve të Izraelit: ‘UNË JAM-i më ka dërguar tek ju.
[15] Perëndia i tha gjithashtu Musait: “Kështu do t’u thuash bijve të Izraelit: ‘ZOTI, Perëndia i etërve tuaj, Perëndia i Ibrahimit, Perëndia i Isakut dhe Perëndia i Jakobit, më ka dërguar tek ju.’ Ky është emri im përgjithmonë dhe kështu do të kujtohem në të gjitha brezat.
[16] Shko dhe mblidhi pleqtë e Izraelit dhe thuaju: ‘ZOTI, Perëndia i etërve tuaj, Perëndia i Ibrahimit, i Isakut dhe i Jakobit, m’u shfaq dhe tha: “Unë ju kam vëzhguar dhe kam parë çfarë ju është bërë në Egjipt.”
— Eksodi 3:2–16 —
Ky ishte fillimi i thirrjes së Musait sipas Torahit. Çfarë bie në sy në këtë tregim?
- Engjëlli ishte i qetë.
Në kontrast me thirrjen e Muhamedit, nuk kishte dhunë, detyrim apo mbytje që pothuajse çoi në vdekje. Përkundrazi.
Engjëlli u shfaq miqësor dhe i mëshirshëm, duke thënë se kishte ardhur për të shpëtuar popullin e shtypur të Izraelit dhe për ta udhëhequr drejt një toke të mirë (vargjet 7–8).
Musa ishte i mbushur me mahnitje dhe nderim (vargu 6), por jo me një frikë paralizuese se diçka e keqe i kishte ndodhur.
- Engjëlli që iu shfaq Musait tha qartë se fjalët që po fliste vinin nga Perëndia.
Në kontrast, engjëlli që iu shfaq Muhamedit nuk e zbuloi identitetin e tij.
- Si rezultat, Musa e dinte që në fillim se ishte ngarkuar me një mision nga Perëndia.
Ndërsa Muhamedi besoi se Allahu i kishte dhënë dhuratën e profetësisë vetëm pasi Hatixheja dhe Uaraka e bindën.
- Musait iu dha një mision i qartë:
“Shko te Faraoni dhe nxirre popullin e Izraelit nga Egjipti!” (vargu 10).
Muhamedit iu tha të recitonte, por nuk iu dha ndonjë mision i qartë.
- Disa vargje më vonë, lexojmë se Perëndia i tregoi Musait mrekulli që ai mund t’i kryente nëse njerëzit nuk do ta besonin. Njëra prej këtyre mrekullive ishte shndërrimi i shkopit të Musait në gjarpër:
[2] Zoti i tha: “Çfarë ke në dorë?” Ai tha: “Një shkop.”
[3] Dhe ai tha: “Hidhe në tokë.” Kështu ai e hodhi në tokë dhe ai u bë gjarpër, dhe Musa iku prej tij.
[4] Por Zoti i tha Musait: “Zgjate dorën dhe kape nga bishti”—kështu ai zgjati dorën, e kapi dhe ai u bë përsëri shkop në dorën e tij.
— Eksodi 4:2–4 —
Ndryshe nga Musa, Muhamedi nuk mori asnjë mrekulli për të kryer pas thirrjes së tij fillestare. Prandaj, ai nuk kishte ndonjë mënyrë për t’u provuar njerëzve përreth se kjo shpallje fillestare ishte nga Perëndia.
- Pas marrjes së udhëzimeve nga Perëndia, Musa takoi vëllain e tij, Harunin, në shkretëtirë (Eksodi 4:27–28).
Musa tashmë e dinte se ishte profet dhe ishte ai që e bindi Harunin se Perëndia kishte folur me të. Ai nuk u mbështet te të tjerët për t’i shpjeguar përvojën e tij—Harunit nuk iu desh ta bindte Musain për asgjë.
Në kontrast, Muhamedi kishte një përshtypje të keqe për përvojën e tij dhe duhej të sigurohej nga Hatixheja se nuk do t’i ndodhte asgjë e keqe.
- Musa dhe Haruni shkuan së bashku te pleqtë e popullit të Izraelit (Eksodi 4:29).
Haruni u tregoi pleqve gjithçka që i kishte ndodhur Musait dhe, kur panë mrekullitë, besuan se Musa ishte thirrur vërtet nga Perëndia (Eksodi 4:30–31)
Musa nuk dyshoi kurrë dhe nuk iu desh të bindej nga pleqtë e Izraelit.
Nga ana tjetër, kur Muhamedi shkoi me Hatixhen te Uaraka, ai nuk ishte i sigurt se engjëlli ishte nga Perëndia.
Ai u bind vetëm kur u mbështet në interpretimin e Uarakës për përvojën e tij.
Musa i bind të tjerët se është profet, ndërsa Muhamedi nuk është i sigurt se është profet derisa të tjerët ta bindin se ajo që kishte përjetuar ishte diçka ndryshe nga ajo që kishte menduar.
Megjithatë, si mund ta dinin Hatixheja dhe Uaraka nëse Muhamedi kishte marrë shpallje apo nëse engjëlli ishte i njëjti? Ata nuk ishin aty në shpellë.
Në përgjithësi, shohim se të dyja historitë janë shumë të ndryshme.Muhamedi nuk e mori shpalljen në të njëjtën mënyrë si Musa.
Engjëlli që iu shfaq Musait nuk ishte i njëjti që iu shfaq Muhamedit. Uaraka kishte gabuar.
Fatkeqësisht, Muhamedi nuk mundi t’i verifikonte pretendimet e Uarakës duke lexuar historinë e Musait në Torah, sepse nuk dinte të lexonte hebraisht.
A është e mundur që Muhamedi të kishte pasur të drejtë në përshtypjen e tij fillestare—që kishte diçka që nuk shkonte me engjëllin dhe me gjithë atë përvojë?
I dashur lexues, në artikullin vijues do të shqyrtojmë pretendimin e Kuranit se Muhamedi është profetizuar në Torah. Ju lutemi, vazhdoni leximin.